Rozwód nie powoduje automatycznego przejęcia kredytu hipotecznego przez jednego z byłych małżonków. Jeżeli kredyt został zaciągnięty wspólnie, oboje kredytobiorcy nadal odpowiadają wobec banku za jego spłatę, chyba że bank zgodzi się na zmianę umowy i zwolnienie jednej osoby z długu.
To jedna z najczęściej mylonych kwestii przy rozwodzie. Sam fakt, że mieszkanie albo dom zostanie przyznane jednemu z małżonków, nie oznacza jeszcze, że tylko on przejmie kredyt.
Podział majątku a umowa kredytowa
Podział majątku i kredyt hipoteczny to dwa odrębne zagadnienia. Podział majątku reguluje rozliczenia między byłymi małżonkami, natomiast umowa kredytowa określa prawa i obowiązki wobec banku.
Z tego powodu sąd może przyznać nieruchomość jednemu z małżonków, ale nie zmienia to automatycznie treści umowy kredytowej. Osoba, która przestaje mieszkać w nieruchomości, nadal może pozostać stroną kredytu.
Odpowiedzialność solidarna po rozwodzie
Jeżeli kredyt został zaciągnięty wspólnie, bank może dochodzić spłaty całości zadłużenia od każdego z kredytobiorców osobno albo od obojga jednocześnie. Dla banku nie ma znaczenia, kto mieszka w nieruchomości, komu przypadło mieszkanie po podziale majątku ani jakie ustalenia zawarli między sobą byli małżonkowie.
Jeżeli raty nie są spłacane terminowo, bank może żądać całej należności od jednego z kredytobiorców, nawet jeśli według prywatnych ustaleń zobowiązanie miał regulować drugi.
Kto spłaca kredyt po rozwodzie?
W praktyce najczęściej pojawiają się trzy rozwiązania. Pierwsze polega na tym, że jedna osoba przejmuje nieruchomość i zobowiązuje się do dalszej spłaty kredytu, często wraz ze spłatą udziału drugiej strony. Drugie to sprzedaż nieruchomości i przeznaczenie uzyskanych środków na spłatę kredytu. Trzecie rozwiązanie zakłada, że byli małżonkowie nadal wspólnie regulują raty.
Każde z tych rozwiązań ma sens tylko wtedy, gdy jest możliwe także z punktu widzenia banku. Sama umowa między byłymi małżonkami nie wystarczy, aby zwolnić jedną osobę z odpowiedzialności wobec kredytodawcy.
Czy można przepisać kredyt na jedną osobę?
Tak, ale wymaga to zgody banku. W praktyce może dojść do tego przez zawarcie aneksu do umowy kredytowej, przejęcie długu albo zwolnienie jednego z kredytobiorców z długu za zgodą banku.
Bank zawsze ocenia, czy jedna osoba będzie w stanie samodzielnie spłacać zobowiązanie. Bierze pod uwagę między innymi wysokość dochodów, formę zatrudnienia, historię kredytową, inne zobowiązania finansowe oraz wartość zabezpieczenia kredytu. Jeśli uzna, że zdolność kredytowa jest zbyt niska, może odmówić zmiany umowy.
Czy można zmusić bank do przepisania kredytu?
Nie. Bank nie ma obowiązku zgodzić się na zmianę umowy tylko dlatego, że doszło do rozwodu albo podziału majątku. Nawet prawomocny wyrok rozwodowy czy postanowienie o podziale majątku nie zwalniają automatycznie jednego z małżonków z odpowiedzialności wobec banku.
Decyzja należy do banku jako strony umowy kredytowej. Dlatego przed podpisaniem ugody warto sprawdzić, czy planowane rozwiązanie ma szansę zostać zaakceptowane również przez bank.
Jak kredyt wpływa na podział majątku?
Sąd nie dzieli kredytu hipotecznego tak, jak dzieli się składniki majątku. Zadłużenie wobec banku nadal istnieje na zasadach wynikających z umowy kredytowej.
Kredyt może jednak wpływać na rozliczenia między stronami. Wartość nieruchomości obciążonej kredytem zwykle ocenia się inaczej niż wartość lokalu wolnego od zadłużenia, dlatego przy podziale majątku trzeba uwzględnić także ciężar finansowy związany z kredytem.
Najczęstsze błędy
Najczęściej pojawiają się trzy błędne założenia: że rozwód automatycznie usuwa jednego z małżonków z kredytu, że przyznanie nieruchomości oznacza przejęcie całego długu oraz że prywatne ustalenia między stronami wystarczą bez zgody banku.
W praktyce problemem bywa też brak wcześniejszego kontaktu z bankiem i podpisanie porozumienia bez sprawdzenia zdolności kredytowej osoby, która miałaby przejąć zobowiązanie. Im wcześniej te kwestie zostaną przeanalizowane, tym łatwiej uniknąć sporu i dodatkowych kosztów.
Podsumowanie
Rozwód i podział majątku nie zmieniają automatycznie umowy kredytowej. Jeżeli kredyt hipoteczny został zaciągnięty wspólnie, byli małżonkowie co do zasady nadal odpowiadają solidarnie za jego spłatę.
Zwolnienie jednego z kredytobiorców z długu wymaga zgody banku i odpowiedniej zmiany umowy. Sama decyzja sądu o rozwodzie albo podziale majątku nie wystarcza.
