Proces o zniesławienie – czy warto?

Zniesławienie, pomówienie i zniewaga – czy to jest to samo? Czy warto wytoczyć proces o zniesławienie?

Zacznijmy od tego, że posługując się pojęciami zniesławienie, pomówienie i zniewaga zawsze mówimy o przestępstwie. Dlaczego? To pojęcia, których rozwinięcie znajdziesz w kodeksie karnym. Tak! Dobrze czytasz, w kodeksie karnym! Nie w kodeksie cywilnym.

Zniesławienie to art. 212 kk. 

Zniewaga to art. 216 kk.

Dla porządku dodamy, że można jednym czynem wyczerpać znamiona zniesławienie i zniewagi, ale pamiętaj, że nie każda zniewaga to zniesławienie i nie każde zniesławienie to zniewaga. Wiemy, to brzmi enigmatycznie i nawet jak masło maślane, ale możesz być pewien, że prawo doskonale rozróżnia te czyny i zaraz się o tym dowiesz. 

W tym wpisie przeczytasz o tym:

  • Kiedy zniesławienie to przestępstwo, a kiedy nim nie jest.
  • Co Ci grozi za zniesławienie.
  • Czym różni się proces karny od procesu karnego za zniesławienie.
  • Co zrobić, jeśli zostałeś zniesławiony.
  • Co zrobić, jeśli zniesławiłeś kogoś.

Zniesławienie i zniewaga to nie są synonimy, to dwa różne czyny zabronione.

Ponieważ dzisiaj zajmujemy się procesem o zniesławienie, to szukając różnic między zniesławieniem (pomówieniem) a znieważeniem ważne żebyś wiedział, że pomówienie może dotyczyć osób fizycznych, grup osób, instytucji, osób prawnych (spółek) lub jednostek organizacyjnych (spółek jawnych), a znieważyć można wyłącznie osobę fizyczną. 

proces o zniesławienie

Czy zniesławienie traktowane jest jako przestępstwo?

Tak. Nie bez przyczyny ten czyn nadal funkcjonuje w kodeksie karnym, choć od lat słychać głosy, aby ten typ czynu został przeniesiony do kodeksu cywilnego. Czy za zniesławienie grozi mi proces? Możesz się tego spodziewać, a jeżeli osoba zniesławiona będzie dysponowała dowodami, świadkami, to jest wysoce prawdopodobne, że będzie chciała złożyć pozew o zniesławienie.

Sprawa wygląda w ten sposób: Jeżeli sprawca pomówił inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną, jednostkę organizacyjną, która nie ma osobowości prawnej, o jakieś postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Nasze specjalizacje: Kontakty handlowe i umowy.

Czego może spodziewać się osoba, która pomawia w Internecie?

Przykład:

Pani Teresa wraz z koleżanką prowadzi firmę. W ramach spółki prowadzą małe biuro księgowe. Pani Teresie bardzo zależy na rozkręceniu tego biznesu, bo właśnie zrezygnowała z etatu. Idzie im coraz lepiej, pojawiają się nowi klienci. Ona zdaje sobie sprawę z tego, jak ważna jest opinia zadowolonego klienta. Pewnego dnia przypadkowo odkrywa, że w Internecie na popularnym forum znalazła się negatywną opinię na temat jej firmy. Opinia dotyczyła jej sposobu pracy, braku kompetencji i nieterminowości. Ogólnie po jej przeczytaniu człowiek odnosił wrażenie, że nie warto korzystać z usług biura księgowego p. Teresy.

Co teraz?

Pani Teresa była wściekła. Przypomniała sobie, że kilka miesięcy wcześniej doszło między nią, a jej znajomą do bardzo nieprzyjemnej wymiany zdań i znajoma powiedziała, “że zadba o to, aby jej biznes się mocno rozwinął…”.

Mamy tu do czynienia z sytuacją, w której sprawca (prawdopodobnie znajoma Pani Teresy) za pomocą środków masowego komunikowania (Internetu) pomówił ją o takie postępowanie, które może narazić Panią Teresę na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu. W tym przypadku mówimy o biurze księgowym, więc zaufanie to podstawa.

Co w takiej sytuacji?

Co może zrobić pani Teresa? W kodeksie karnym istnieje grupa 4 przestępstw, które mają charakter prywatnoskargowy, a to oznacza, iż postępowanie musi zainicjować oraz prowadzić sam pokrzywdzony. Innymi słowy, to pokrzywdzony (p. Teresa) musi sporządzić akt oskarżenia, a następnie popierać go przed sądem.

Przykładem przestępstwa prywatnoskargowego jest właśnie przestępstwo zniesławienia potocznie zwanego również pomówieniem. Co dalej? Kolejne akapity będą mówiły o możliwych konsekwencjach.

Zajmujemy się też: Prawem spółek.

Nie każda zniewaga jest jednocześnie zniesławieniem, tak samo nie każde zniesławienie jest również zniewagą.

Pomówienie

Proces o zniesławienie – kara grzywny albo kara ograniczenia wolności

Na początku zaznaczyliśmy, że w przypadku zniesławienia mają zastosowanie przepisy Kodeksu Karnego a szczególnie Art.  212., który mówi, że jeżeli sprawca za pomocą środków masowego komunikowania się dopuszcza się czynu określonego w § 1 (Kto pomawia inną osobę, grupę osób, instytucję, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej o takie postępowanie, lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności) podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

W przypadku, kiedy sąd skazał oskarżonego za zniesławienie, to ma prawo orzec na rzecz pokrzywdzonego nawiązkę. Pokrzywdzony ma również prawo żądać przekazania tej nawiązki np. na określony cel społeczny lub na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża.

Jak to się ma do historii p. Teresy? Gdyby p. Teresa zdecydowała się na złożenie pozwu o zniesławienie, po wcześniejszym skompletowaniu dowodów, to sąd mógłby np. orzec grzywnę dla znajomej p. Teresy (jeśli oczywiście dowody wskazywałyby na to).

Na blogu znajdziesz też wpis:

Jak wziąć rozwód krok po kroku?

Jakie są skutki prawne pozbawienia władzy rodzicielskiej?

Sądowy nakaz zapłaty

Kiedy zniesławienie nie jest przestępstwem?

Nie popełniasz przestępstwa:

  1. Jeżeli zarzut względem kogoś uczynisz niepublicznie i będzie on prawdą. 
  2. Jeżeli publicznie podnosisz lub rozpowszechniasz zarzut prawdziwy, który służyć ma obronie społecznie uzasadnionego interesu lub dotyczy osób pełniących funkcje publiczne.
Uwaga:

To nie jest tak, że można bezkarnie rozpowszechniać na czyjś temat nieprawdziwe informacje. Musisz wiedzieć, że rozpowszechnianie nawet prawdziwego zarzutu, jeżeli nie służy ochronie społecznie uzasadnionego interesu lub nie dotyczy osób pełniących funkcje publiczne jest nadal przestępstwem!

Właśnie to zdanie jest bardzo ważne. Dlaczego? Wiele osób, które dopuszcza się za pomocą środków masowej komunikacji pomówienia zapomina o tym, że na tym polega różnica. 

Zniesławienie a pomówienie

Czym różni się proces karny od procesu karnego za zniesławienie?

  1. Pokrzywdzony, czyli osoba względem, której wypowiedziano pomówienia musi jedynie udowodnić, że miało miejsce zniesławienie.
  2. Oskarżony, czyli osoba, która dopuściła się zniesławienia musi udowodnić, że stawiane przez nią zarzuty są prawdziwe i służą ochronie społecznie uzasadnionego interesu lub dotyczyły osoby publicznej.
Ważne:

W zwykłym procesie karnym oskarżonemu trzeba udowodnić winę.

W procesie o zniesławienie oskarżony musi udowodnić, że jest niewinny.  

Dlaczego proces karny o zniesławienie przebiega w taki sposób?

Wyobraź sobie sytuację, w której osoba pomawiana miałaby udowodnić swoją niewinność. W wielu przypadka byłoby to bardzo trudne. Oskarżony musi udowodnić, że pokrzywdzony rzeczywiście dopuścił się stawianych mu zarzutów.

Przeczytaj też: Sądowy nakaz zapłaty.

Jak zniesławienie otwiera drogę do roszczeń cywilnych?

Jeżeli dysponujesz dowodami i możesz wykazać, że w wyniku zachowania sprawcy (osoby zniesławiającej/ pomawiającej) Twoje dobra osobiste takie jak godność, cześć, dobre imię, zaufanie, wizerunek ucierpiały, to możesz dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym i żądać zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo zasądzenia kwoty pieniężnej na wskazany przez Ciebie cel społeczny.

W sprawach z oskarżenia prywatnego zazwyczaj postępowanie sądowe poprzedzone jest posiedzeniem pojednawczym.

Pamiętaj jednak, że sporządzając pismo sądowe, będziesz musiał skuteczne wykazać, że pomiędzy zachowaniem sprawcy a ostatecznym efektem w postaci naruszenia dóbr osobistych istniał związek przyczynowy. Jak masz to rozumieć? Jednym słowem musisz pokazać, że gdyby nie zachowanie sprawcy, to do naruszenia dóbr by nie doszło. 

porada prawna zniesławienie

Co mam zrobić, jeśli zostałem zniesławiony?

Po pierwsze zanotuj wszystkie fakty, przygotuj materiały, które mogą posłużyć radcy prawnemu do sporządzenia pisma procesowego. Zrób listę świadków i skorzystaj z fachowej pomocy prawnej, bo dzięki temu dowiesz się, jakie masz możliwości i w jaki sposób możesz dochodzić swoich praw w procesie o zniesławienie. 

zniesławienie w internecie

Co mam zrobić, jeśli zniesławiłem kogoś w Internecie?

W tym przypadku również zalecamy skorzystanie z pomocy prawnej. Dlaczego? Nie dlatego, że prowadzimy kancelarię prawną, która udziela porad online i stacjonarnie, ale dlatego, że w wielu przypadkach sprawę można załatwić polubownie. Bez stresu, bez rozpraw sądowych i dotkliwych konsekwencji. Trzeba dowiedzieć się, jakie masz możliwości i jak można załagodzić sprawę, bo przecież nikomu nie zależy na procesie, prawda?

Podsumowując:

Zniesławienia nie musisz dokonać publicznie, ale ma miejsce wtedy, kiedy negatywne rozpowszechniane informacje o pokrzywdzonym dotarły do osoby trzeciej. Informacje muszą dotyczyć faktów, a nie subiektywnej oceny zachowania pokrzywdzonego. Pokrzywdzonym może być nie tylko osoba fizyczna, ale również grupa osób czy podmiot zbiorowy.

Jeżeli po przeczytaniu tego artykułu upewniłeś się, że potrzebujesz wsparcia, konsultacji czy też pomocy w przygotowaniu pisma, dotyczącego zniesławienia – zadzwoń lub napisz do nas, a my pomożemy Ci wybrnąć z trudnej sytuacji.

Siedziba kancelarii:

ul. Księdza Biskupa Herberta Bednorza 1, 40-384 Katowice

kontakt e-mail:

kancelaria@szaflarscy.pl

tel. - Tomasz Szaflarski:

(+48) 508 277 555

tel. - Jacek Szaflarski:

(+48) 511 489 333
Szybki kontakt!
+
Wyślij!